تغذیه و انتخاب غذا در مبتلایان به سرطان و بهبود یافته ها

تغذیه و انتخاب غذا در مبتلایان به سرطان و بهبود یافته ها

نوشته shenasi

تغذیه و انتخاب غذا در مبتلایان به سرطان و بهبود یافته ها :

حتی بیمارانی که ظاهرا مشکل تغذیه ای واضحی ندارند نیز باید در همهٔ مراحل سرطان اصول ارائه شده توسط انجمن سرطان را که در (راهنمای تغذیه و فعالیت بدنی برای پیشگیری از سرطان) مطرح شده به عنوان اساس یک رژیم غذایی سالم در نظر داشته باشند
این راهنمای شبیه به توصیه هایی است که سایر سازمان ها، نهادها، موسسه ها و متخصصین به مثابه یک رژیم غذایی پایه برای پیشگیری از سایر سرطان ها و بیماریهای مزمن توصیه کرده اند

الف: موازنه مصرف چربی، پروتئین و کربوهیدراتها :

پروتئین، کربوهیدرات و چربی، همه تامین کننده انرژی (کالری) در رژیم غذایی اند و هریک از این مواد تشکیل دهنده رژیم غذایی در طیف گسترده ای از غذاها یافت می شوند. بسیاری از بهبود یافتگان از سرطان در معرض خطر سایر بیماریهای مزمن مثل بیماری قلبی هستند. بنابراین مقادیر و نوع چربی، پروتئین و کربوهیدراتی که خطر بیماری قلبی-عروقی را کاهش می دهد.
برای بهبود یافتگان از سرطان نیز مناسب است
مطالعات متعددی در زمینه ارتباط مصرف و تغذیه چربی و پیش آگهی بیمار بعداز تشخیص سرطان پستان صورت گرفته است.
نتایج این مطالعات متناقض است. در برخی از این مطالعات پیشنهاد نموده اند که افزایش تغذیه چربی طول عمر را کاهش میدهد در حالی که سایرین معتقدند هیچ تاثیری بر آن ندارد.
در دو مطالعه بالینی بزرگ که یکی از آنها به تازگی پایان یافته و دیگری در حال انجام است، اساس آن بررسی این نکته است که آیا کاهش مصرف و تغذیه چربی می تواند خطر بازگشت را در مبتلایان به سرطان پستان که بیماری انها در مراحل اولیه تشخیص داده شده کاهش دهد یا طول عمر کلی بیماران را افزایش دهد؟
نتایج مقدماتی این مطالعات بیانگر این است که زنانی که در گروه مصرف کم چربی (دریافت ۲۰ درصد انرژی از چربی) قرار داشتند، ۲۴ درصد کاهش خطر بازگشت داشته و مطالعات تحلیلی بیشتر نشان داده که این اثر در زنانی که گیرنده استروژن ندارند، (Estrogen Receptor Negative)، از این هم بیشتر است.
نتایج مشاهدات و پیگیریهای انجام شده در مورد رژیم و طول عمر (پیش آگهی) بعد از تشخیصں سرطان پروستات نیز گزارش شده است.

توجه :

در یکی از این مطالعات مصرف چربی اشباع شده بیشتر، طول عمر کوتاهتر را پیش بینی کرد و در مطالعه دیگر مصرف چربی غیر اشباع طول عمر طولانی تری را پیش بینی کرد.
امروزه میزان چربی توصیه شده موجود در رژیم غذایی ۲۰ تا ۳۵٪ است که مصرف چربی اشباع آن باید محدود به کمتر از ۱۰٪ و اسیدهای چرب ترانسی محدود به کمتر از ۳٪ مصرف انرژی باشد.
فواید اختصاصی برای بهبود یافتگان از سرطان داشته باشند. مثل اصلاح لاغری، بهبود کیفیت زندگی و شاید افزایش تاثیر برخی از روش های درمانی، این یافته ها قطعی نیست و نیاز به تحقیقات بیشتری دارد.
با این حال باید افراد را به مصرف غذاهای سرشار از اسیدهای چرب امگا ۳ مثل ماهی و گردو ترغیب کرد زیرا هم خطر بیماری های قلبی – عروقی را کاهش میدهد و هم میزان مرگ و میر را میکاهد و هیچگونه اثر زیانباری از آن گزارش نگردیده است.
مصرف پروتئین کافی در تمامی مراحل درمان سرطان، نقاهت و در باقی عمر اساسی و مهم است. بهترین مواد پروتئینی که می توان مصرف کرد غذاهایی هستند که چربی اشباع شده کمتری را دارا باشند.
مثل ماهی، گوشت بدون چربی، گوشت مرغ، تخم مرغ، لبنیات کم چربی یا بدون چربی، آجیل، تخمه ها و پروتئینهای گیاهی کسب ۱۰ تا ۳۵ درصد انرژی از پروتئین با حداقل ۰/۸ گرم برای هر کیلوگرم از وزن بدن برای عموم مردم توصیه می شود و برای بهبود یافتگان از سرطان نیز قابل توصیه است.
منابع کربوهیدرات سالم هم غذاهایی هستند که از نظر مواد غذایی اساسی، فیتو کمیکالیها ( ذرات گیاهی فعال ) و فیبرها غنی باشند مثل سبزیجات، میوه ها، غلات کامل و دانه های گیاهی، این غذاها باید بخش اعظم کربوهیدرات رژیم غذایی را تشکیل دهند .

میزان توصیه شده :

میزان توصیه شده کربوهیدرات غذایی ۳۵ تا ۶۵ درصد انرژی مصرفی برای عموم مردم است. میوه ها و سبزیجات حاوی موادی بالقوه هستند که پیشرفت سرطان را کاهش میدهند.
مثل ویتامین ها؛ مواد معدنی اساسی، مواد بیولوژیک فعالی گیاهی و فیبرها. بعلاوه این مواد انرژی کمی دارند و باعث سیری شده و بنابراین سبب کنترل وزن می شوند
میوه های کامل (و نه آب میوه) فیبر بیشتر و کالری کمتری دارند. چنانچه آب میوه انتخاب می شود، آب میوه صددرصد طبیعی بهترین انتخاب است ( مواد اضافی دیگری نداشته باشد و از مواد مصنوعی نیز در آن استفاده نشده باشد).
غلات کامل علاوه برفیبر، سرشار از مواد بسیار دیگری نیز هستند که اثرات زیستی مهمی مثل اثرات هورمونی و آنتی اکسیدانی دارند
به عنوان مثال غلات کامل حاوی آنتی اکسیدان هایی مثل اسیدهای فنلی فلاونوئیدها و توکوفرولها، ترکیباتی با اثرات ضعیف هورمونی مثل lignanها و ترکیباتی که سوخت و ساز لیپیدها را متأثر می کند مثل فتواسترول ها واسیدهای چرب غیراشباع میباشد
تصور می شود تمامی این ترکیبات و اثرات زیستی آنها احتمال سرطان و پیشرفت آن و نیز بیماریهای قلبی – عروقی را کاهش میدهند. انتخاب غلات کامل و جو به عنوان یک منبع فیبر( به جای استفاده از مکمل های فیبردار) ارزش غذایی برنامه غذایی را بالا می برد

نکته :

غلات اصلاح شده در پروسه اصلاح، سبوس و مواد اصلی غذایی شان را از دست می دهند درحالی که غلات کاملی از میزان ویتامین و مواد معدنی کمتری برخوردارند. مثل آرد سفید، نان سفید، برنج سفید. در آمریکا به اغلب غلات اصلاح شده دوباره موادی مثل ویتامین، ریبوفلاوین، نیاسین، آهن و فولات اضافه می کنند
بنابراین کاملا فاقد مواد غذایی نیستند ولی بسیاری از مواد بالقوه مفید غلات مثل فیبر و مواد فعال بیولوژیک گیاهی (فیتو کمیکال ها) به آنها باز نمی گردد. تاکنون مشخص نشده است که مصرف مواد مغذی مستقیما با احتمالی خطر سرطان در ارتباط است یا سبب پیشرفت آن می شود
بهرحال قندها (شامل عسل و شکر خام، شکر قهوهای، شربت ذرت حاوی فروکتوز بالا و شیره قند یا ملاس) و آشامیدنی هایی که حاوی مقدار زیادی گلوکز هستند باعث افزایش وزن می شوند. بعلاوه اغلب غذاهای حاوی قند فراوان بسیاری از مواد غذایی لازم را ندارند و جایگزین بسیاری از مواد غذایی مقوی می گردند.
بنابراین توصیه می شود مصرف قندها محدود شود. رژیمهای گیاهی و گیاهخواری برحسب نوع غذایی که فرد انتخاب می کند میتوانند سالم یا ناسالم باشند
این رژیمها برحسب مواد غذایی موجود در آن مثل غذاهای لبنی، ماهی یا تخم مرغ متفاوت اند اما پرهیز از گوشت قرمز در همه آنها متداول است.

توجه :

ماهی، مواد لبنی یا هردو از نظر کیفی و کمی حاوی پروتئین کافی می باشد و رژیمهای گیاهخوار که حاوی این غذاها باشند به طور خاصی مواد غذایی مشابهی با رژیمهای همه چیز خوار دارند
رژیمهای گیاه خواری که تمامی غذاها و محصولات حیوانی را حذف می کنند باید نیازهای پروتئینی را از مصرف آجیل، دانه های گیاهی، دانه ها و حبوبات تامین کنند
ویتامین ب ۱۲ تکمیلی نیز در این افراد ضروری است ۰ چون ویتامین D خوراکی به طور عمده از مواد غذایی تقویت شده تامین می شود، گیاه
خواران چنانچه به اندازه کافی درمعرض آفتاب یا اشعه ماوراء بنفش قرار نگیرند ممکن است نیاز به ویتامین D بیشتری از راه خوراکی داشته باشند
رژیم های گیاه خواری می توانند برخی از معیارهای سلامت را دارا باشند زیرا این برنامه های غذایی اغلب حاوی چربی اشباع شده کمتر و فیبر و ویتامین و فیتو کمیکال ها (مواد فعالی زیستی) هستند در هر حالی شواهد مستقیمی وجود ندارد که نشان دهد استفاده از رژیم گیاهی در پیشگیری از سرطان اثرات مفید بیشتری نسبت به رژیمهای همه چیز خواری داشته باشد که در آن مقدار زیادی میوه، سبزیجات وحبوبات ومقدار کمی گوشت قرمز مصرف می شود

ب: سبزیجات و میوه ها :

مصرف بیشتر میوه ها وسبزیجات اختصاصا باعث کم شدن خطر سرطان در بسیاری از نقاط بدن مثل روده بزرگ، معده، ریه، حفره دهان ومری شده است
به هرحال مطالعات ناچیزی در مورد وجود ارتباط میان مصرف بالای میوه و سبزیجات و کم شدن خطر بازگشت سرطان یا افزایش بقا و پیش آگهی آن وجود دارد. در مطالعاتی که در مورد ارتباط میان مصرف میوه و سبزیجات و خطر بازگشت سرطان پستان انجام شده است، نتایج متنوع بوده و گرچه در یک مطالعه بالا بردن کاروتنوئیدهای پلاسما (نشانه مصرف میوه وسبزیجات) با طول عمر بیشتر بدون بازگشت همراه بوده است
در مطالعه دیگری که رژیم غذایی و طول عمر بعد از تشخیص سرطان تخمدان را مورد ارزیابی قرار داده، مصرف بالای سبزیجات به خصوصی از تیره کلم ها، باطولی عمر طولانی تری همراه بوده است
به تازگی نیز در یک بررسی مشخص گردیده است که در بیماران مبتلا به سرطان پروستات (پس از تشخیص) آنها که سس گوجه فرنگی بیشتری مصرف و تغذیه کرده بودند، بیشتر زنده مانده اند
فواید تغذیه و خوردن میوه ها وسبزیجات متنوع احتمالا بیش از اثرات هریک از مواد تشکیل دهنده آنهاست زیرا ویتامین ها و مواد معدنی و سایر مواد زیستی فعالی موجود در این میوه ها به صورت هم افزا (سینرژیک) عمل می کنند
منطقی که است که توصیه شود بهبود یافتگان از سرطان به توصیه های عمومی انجمن سرطان برای پیشگیری از سرطان عمل کنند در هر روز دست کم ۵ وعده از میوه ها وسبزیجات مختلف استفاده کنند که این با تغذیه و مصرف حداقل ۲/۵ فنجان سبزیجات و میوهها در هر روز حاصل می شود

نکته :

میوه ها و سبزیجات در رنگهای نارنجی و سبز تیره اختصاصا به دلیل داشتن میوه ها وسبزیجات تازه، منجمد، کنسرو شده، خام، پخته و یا خشک شده، همه سبزیجات ومیوه هایی که در مایکروویو و بخارپز پخته میشوند نسبت به آنها که در مقدار زیادی آب ) آب پز) پخته میی شوند ارجحیت داشته ,ویتامین ها مغذی را تسهیل کند.
به عنوان مثال لیکوپن که یک آنتی اکسیدان است از گوجه فرنگی و محصولات پخته شده آن بهتر جذب می شود تا گوجه فرنگی خام
در حال حاضر هیچیک از بررسی های موجود نشان نمی دهد تغذیه میوه ها و سبزیجاتی که به صورت ارگانیک رشد کرده اند از نظر مواد ضد سرطان موجود دار آنها مزیتی داشته باشند .
سلامت غذا در بهبود یافتگان از سرطان از اهمیت خاصی برخوردار است. به خصوص در روند مختل شدن دستگاه ایمنی که در برخی از انواع درمان سرطان دیده می شود
بهبود یافتگان ممکن است به علت کم شدن گلبول سفید ناشی از درمان، مستعد بروز عفونتها شوند. در طی هرنوع درمان سرکوب کننده ایمنی بهبود یافتگان باید برای جلوگیری از عفونت بیش از حد معمولی مراقب باشند وبه خصوصی از خوردن غذاهایی که ممکن است میکروبهای بیش از حد داشته باشند اجتناب نمایند
از آنجا که شیمی درمانی واکنش دستگاه ایمنی را مختل می کند. سبزیجات و میوه های خام ممکن است به علت وجود باکتری روی آنها خطر بروز عفونت را در طی این درمان ها افزایش دهند
بهبود یافتگان سرطان و مراقبین آنها میتوانند با پیروی از الگوی تغذیه غذایی سالم خطر بیماریهای عفونی ناشی از غذا را کاهش دهند .

توصیه ها و راهنمایی های عمومی برای بهداشت تغذیه :

قبل از غذا خوردن دستها کاملا شسته شوند
تهیه غذا از هر نظر باید کاملا تمیز انجام شود. مثل شستن دستها قبل از تهیه غذا و شستن کامل میوه ها وسبزیجات باید انجام شوند
وسایل آشپزخانه، میز کار در آشپزخانه، تخته های برش گوشت و اسفنجهایی که در تماسی مستقیم با گوشت خام قرار دارند باید کاملا تمیز نگه داشته شود. گوشت خام و غذاهای آماده طبخ باید جداگانه نگهداری شوند
طبخ غذا باید با درجه حرارت مناسب انجام شود. گوشت، ماکیان غذاهای دریایی باید کاملا” پخته و آشامیدنی ها (شیرو آب میوه ها) بایستی حتما پاستوریزه شوند
غذاها بایستی در درجه حرارت پایینی نگهداری و انبار شوند(۴۰ درجه فارنهایت و ۹- درجه سانتی گراد) تا رشد میکروبها به حداقل برسد
هنگام تغذیه و خوردن غذا در رستوران از غذاهایی که امکان آلودگی میکروبی دارند مثل میزسالاد (Salad bars) سوشی، گوشت و ماهی، صدف، ماکیان و تخم مرغ های خام یا نیمه پخته پرهیز شود
اگر در مورد آلودگی آب محلی، کوچکترین تردیدی دارید حتما باید به بهداشت محیط منطقه سکونت خود اطلاع دهید تا آن آب را از نظر میکروبی بررسی کنند

مکملهای غذایی :

مکمل های غذایی شامل ویتامین ها، مواد معدنی، داروهای گیاهی، اسیدهای امینه هستند. در مطالعات مختلفی که انجام شده ۲۵ تا ۸۰ درصد بهبود یافتگان از سرطان از مکمل های غذایی استفاده کرده اند و اغلب گزارش مؤید این است که مصرف این مکمل ها بسیار فراتر از جمعیت عمومی یا گروه های تحت کنترل است
بیماران مبتلا به سرطان به دلایل مختلفی از مکمل های غذایی استفاده می کنند مثلا به علت توصیه مراقبین بهداشتی وسایرین، برطرف کردن نشانه بیماری، احساسی بهتر داشتن و یا اطمینان از اینکه غذای کافی مصرف کرده اند.
مثل کسانی که بدون علت، مولتی ویتامین + مواد معدنی مصرف می کنند. بعلاوه اگر چه ممکن است تصور شود که بهبود یافتگان سرطان برای درمان حالات مربوط به سرطانشان از مکمل های غذایی استفاده می کنند
ولی شواهد نشان میدهند که این بیماران پیش از تشخیص سرطان هم از مکمل های غذایی مشابهی استفاده می کرده اند .
دلیل منطقی دیگر برای لزوم استفاده از مکملهای غذایی در سرطان، احتمال کمتر خطر سرطان در کسانی است که از میوه ها و سبزیجات بیشتری در رژیم غذایی خود استفاده می کنند.
به هرحالی شواهد کمی وجود دارد که مکملی های غذایی بتوانند همان اثرات و فواید رژیم های غذایی سرشار از مواد فعال زیستی ( فیتو کمیکالیها) را داشته باشند
شواهد جمع آوری شده از ۱۰۸۰۰ نفر بهبود یافته سرطان نشان میدهد که نیاز به مصرف مکملهای غذایی برحسب موضع سرطان تفاوت اساسی دارد.

نکته :

تغذیه و مصرف عصاره تمشک در بیماران مبتلا به سرطان مثانه، مصرف اسید فولیک در بیماران مبتلا به سرطان روده بزرگ و رحم و مصرف ویتامین A در زنان مبتلا به سرطان تخمدان و یا در مردان و زنان مبتلا به ملانوما جالب این است که علیرغم عدم وجود شواهدی دال براثر مستقیم ویتامین E برطول عمر مبتلایان به سرطان پستان، تعداد زیادی از این بیماران (۴۹/۲ درصد از زنانی که در آنها سرطان پستان تشخیصں داده شده است) این ویتامین استفاده می کرده اند.
مقدار و میزان ویتامین E مصرف شده در این بررسی همچنین نشان میدهد که میزان مصرف بسیار بالاتر از مقداری است که برای بالغین سالم مورد نیاز است (مصرف ۲۶۸ میلی گرم در روز در برابر ۳۴ میلی گرم نیاز روزانه) در طول درمان سرطان و پس از آن، مصرف ویتامین ها و مواد معدنی استاندارد که حاوی تقریبا ۱۰۰٪ مواد مورد نیاز روزانه برای هر فرد معمولی باشد احتمالا مفید باشد بسیار مشکل است
یک بررسی درمیان بچه های مبتلا به سرطان نشان داد که رژیم غذایی شان فاقد ویتامینهای E و C کاروتنوئیدها به میزان کافی بوده است. در بررسی دیگری احتمال عفونت در آنها که رژیم های حاوی ویتامین E به میزان کافی داشته اند کاهش یافته است
رژیمهای حاوی ویتامین C تاخیر درمان در اثر کاهش سلول های خونی را و مناسب می توانند باعث ارتقاء سلامتی در طولی درمان سرطان شود، درحالیکه مصرف مقادیر بسیار زیاد ویتامین ها و مواد معدنی و سایر مکمل های غذایی توصیه نمی شود و برای این مسئله دلایلی وجود دارد

بهترین مثال :

در این مورد مطالعات مربوط به بتاکاروتن وسرطان ریه است. اگر چه بسیاری از مطالعات اپیدمیولوژیک مؤید این است که بتاکاروتن موجود مقادیر بالای بتاکاروتن در واقع سبب افزایش (و نه کاهش) میزان ابتلا به سرطان ریه شده است.
به علاوه مطالعات اخیر نشان میدهد که مکمل های غذایی حاوی بتاکاروتن ممکن است باعث افزایش احتمال بازگشت آدنوم روده بزرگ (کولون ورکتوم) در افرادی شود که مشروبات الکلی میخورند، سیگار می کشند یا هردو، مقادیر بالای بتاکاروتن که به عنوان مکمل غذایی مصرف می شوند آشکارا با آنچه در رژیم غذایی معمولی وجود دارد متفاوت است و همان اثرات را ندارند واز آنجا که اثرات مقادیر بالای سایر ویتامین ها و ریزمغذی ها در مطالعات گسترده بالینی مورد ارزیابی قرار نگرفته است، اثرات جانبی بتاکاروتن با مقدار بالا میتواند زنگ خطری برای مصرف سایر مکمل های غذایی با مقادیر زیاد باشد.

بهر حال برخی موارد مصرف کم آنها برای بهبود یافتگان سرطان عبارتند از :

از نظر بیوشیمی و نقص یا کمبود آن ماده مغذی ثابت شده باشد (مثل کمبود ویتامین دی و B12 درخون). و روش های تغذیه ای برای برطرف کردن آنها کافی نباشد.
تغذیه مواد مغذی به طور دائم کمتر از میزان توصیه شده باشد – مصرف این مواد برای عموم مردم توصیه شود(مثل کلسیم ویا ویتامین D برای سلامت استخوان و فولات ها برای خانم های در سنین باروری). البته چنانچه به علت درمان سرطان، توصیه منع مصرفی وجود نداشته باشد.
عارضه شناخته شده ای در ارتباط با درمان سرطان ایجاد شده باشد (مثل کمبود تراکم استخوان که نیازمند مصرف کلسیم و یا ویتامین D باشد).
بیمار باید به طور مداوم با پزشک معالجش در مورد مکملهای غذایی گفتگو و تماس مستقیم داشته باشد تا اطمینان حاصل کند که منع مصرف این مواد در رابطه با درمان تجویز شده برای سرطان او و یا اثرات دراز مدت برسلامتی اش وجود ندارد.
در واقع مراقبین بهداشت باید فرصتی رابرای تصمیم گیری در مورد نیازهای غذایی و مکمل های غذایی و نیز تداخل مصرف آنها با داروهای مختلف به بیمار اختصاص دهند و از آخرین تحقیقاتی که در این مورد صورت گرفته اطلاع حاصل نمایند
عاقلانه ترین کار این است که بهبود یافته از سرطان را به تغذیه مواد غذایی به منظور تامین مواد مفید مورد نیازشان ترغیب کرد.
یک مولتی ویتامین روزانه که حاوی ۱۰۰٪ میزان توصیه شده و مورد نیاز تغذیه روزانه باشد برای افرادی که به هر دلیلی قادر به خوردن غذای خوب وسالم نباشند انتخاب بسیار خوبی است
ولی نیاز به مصرف مکمل های ویتامینی و معدنی با دوزهای بالاتر را باید برای هر فرد به طور جداگانه محاسبه و تجویز نمود .